تفاوت انیمیشن و موشن گرافیک در چیست؟

تفاوت دو مقوله ى «انیمیشن» و «موشن گرافیک» مبحثى است که گفتکو و مطالعه زیادى را مى طلبد. بسیار دیده مى شود که به اشتباه، واژه انیمیشن و موشن گرافیک به جای یکدیگر بکار برده مى شود؛ چرا که تصور مى شود هر دو مبحث یکسان و هم معنی هستند. از آنجا که تفاوت زیادى بین این دو وجود دارد و بحث هاى فراوانى پیرامون اختلاف یا شباهت بین این دو مقوله شکل گرفته است، به سراغ داوران بخش موشن گرافیک رفته ایم و نظرات آن ها را جویا شدیم.
این گفتگوها با همکارى مشترک تیم روزرنگ و دبیرخانه هفته گرافیک تهران، براى انتشار در نشریه «جهت اطلاع» و سایت «روزرنگ» انجام شده است. همراه ما باشید:

تفاوت انیمیشن و موشن گرافیک در چیست؟

اکبر عالمى : هنوز در جهان یک تعریف فراگیر براى گرافیک متحرک ارایه نشده است . پنج تصویر از یک بز بر روی یک جام سفالین در حفاری های شهر سوخته، شاید اولین گرافیک متحرک جهان باشد که در حفاری های این شهر که در کاووش های باستان شناسى از زیر خاک بیرون آمد. با مطالعه ی این جام سفالین متعلق به ۴٢٠٠ سال پیش پاسخ سوال امروز را پیدا می کنیم.
فراموش نکنید که هنر انیمیشن و سینما حرکات را تجزیه می کند و دستگاه نمایش، این حرکات یا تک عکس ها را بصورت تسلسلی با هم ترکیب میکند تا توهم حرکت در ذهن بیننده شکل بگیرد. این گونه است که صنعت و هنر شگفت آوری به نام سینما، انیمیشن و تلویزیون در روزگار نو پدید آمد. در جام سفالین شهر سوخته، تجزیه ی حرکت را می بینیم اما وسیله ی ترکیب حرکت وجود نداشت و فقط ذهن بیننده باید بتواند تا آن تصاویر تسلسلی را باهم ترکیب کند .
توهم حرکت…! عرفا گاه می گویند که دیدن باور کردن نیست و فیزیک هم میگوید که ندیدن نباید باعث انکار شود! امواج الکترومغناطیسی را نمی بینیم ولی هست.

Akbar-Portraite-4-teymz
در گرافیک متحرک از ترکیب خطوط بسیار ساده و یا پیچیده، حجم یا شکل پدیدار می شود و در کنار طراحی دقیق صدا که عنصر ارزشمندی در هستی محسوب میشود گاه سینما، انیمیشن، عکس، ویدیو، پوستر و اشیا را می بینیم که دنیای شگفت آوری را به ذهن تماشاگران هدیه می دهد .
کسانی مانند میشل بتانکورت Michael Betancourt و سپس در دهه ١٩٢٠ کسانی چون اسکار فیشینگر، هانس ریشتر و والتر روتمن درباره گرافیک متحرک “Motion Graphics” تعاریفی ارایه دادند که همانا قاعده تجزیه و ترکیب حرکت در جهان محسوسات است. باید بدانیم که با تعاریف نوین امروزی، هنر گرافیک متحرک به معنای نوین در سال ١٩۶٠ توسط موسس کمپانی کوچکی در آمریکا با همین نام توسط یک هنرمند به نام جان ویتنی شکل گرفت. نام سائول باس Saul Bass در صدر گرافیست ها و فیلمسازان و انیماتورهای تاریخچه سینما می درخشد. او بود که باعث شد تا ما به ساختن تیتراژ برای سینما و امروز برای تلویزیون به عنوان یک هنر جدید و ارزشمند نگاه کنیم. بعد از او نام نورمن مک لارن Norman McLaren در گرافیک متحرک می درخشد. من در میان هنرهای انیمیشن، پوستر، سینما، ویدئو آرت، عکاسی و حتی صدا، دیواری نمی کشم. گرافیک متحرک هنوز در آغاز راه است. گرافیک متحرک در قرن حاضر همان تک فریم است که با گرافیک پیوند پیدا و ناپیدا دارد و نرم افزارهای گوناگونی برای هنرمندانی که سلیقه بصری دارند در بازار به فروش می رسد. سلیقه و خلاقیت شرط اول است.

unnamed

رضا علوى: به نظر من این سوال بسیار سوال پیچیده اى است. به نظر من به طور کلى در هنر نمى توان خط واضحى میان رشته هاى مختلف کشید. مانند زمانى که تصویرسازى را با نقاشى مقایسه مى کنیم. موشن گرافیک و انیمیشن هم خط جدا کننده اى ندارند اما به طور کلى مى توان گفت موشن مقوله ى ساده تر و به مراتب انتزاعى تر و مفهمومى تر است در حالى که انیمیشن پیچیدگى هاى خاص خودش را دارد و مبحث فیگوراتیو در آن بسیار مهم است.

mehrdad sheikhan

مهرداد شیخان: منظور از موشن گرافیک سازه ای تصویری ست که از سویی با بهره گیری از بخشی از قواعد انیمیشن و نیز امکانات سینماتیک آن یعنی حرکت و صدا و از سوی دیگر با استفاده از فرم گرایی انتزاعی، تعادل و توازن در ترکیب بندی و تاثیرات رنگ ِهنر طراحی گرافیک تولید می شود و نتیجه این تلفیق ارسال پیام یا موضوعی است برای مخاطب آن.
با این حال با توجه به گونه های متفاوت موشن گرافیک و به ویژه انیمیشن، گاهی اوقات این دو دارای مرز مشخصی و دقیقی نیستند. به نظر من پاسخ به این سوال نمی تواند کوتاه و کلی باشد اما به طور خلاصه تنها می شود به بارزترین تفاوت ها اشاره داشت:
اولین تفاوت در خاستگاه شان است. خاستگاه موشن گرافیک همیشه رسانه است. هر چند موشن گرافیک در دهه های گذشته به صورت اولیه تری وجود داشت و مثلا در سینما، فیلم های مستند آموزشی و در تلویزیون به شکل تیتراژ یا اینفوگرافی دیده می شد، اما در سال های اخیر به دلیل رشد بی سابقه امکانات فنی و تولید بالا و نیز تنوع رسانه های تلویزیون و اینترنت، رشد چشمگیری داشته که همین امر باعث تکامل و بهبود این رشته شده است. این در حالی ست که خاستگاه انیمیشن همیشه سینما بوده و هست.
دومین تفاوت در عرضه شان است. تقریبا تمام موشن گرافیک ها در تلویزیون، فضای اینترنت و بعضا بازی های رایانه ای ارایه می شوند. در حالی که از انواع انیمیشن به جز گونه ی تلویزیونی، باقی گونه ها در سالن های سینما و فستیوال ها به نمایش در می آیند.
سومین تفاوت در ساختارشان وجود دارد. ساختار محتوایی در موشن گرافیک مانند طراحی گرافیک، انتقال پیام یا موضوع کلی است. اما ساختار محتوایی در انیمیشن روایتی دراماتیک با سکانس های متوالی و مرتبط می باشد. ساختار بصری در موشن گرافیک به خلاصه گویی تلویزیونی روی می آورد و درست همین جاست که از خاصیت های انتزاعی فرم و طراحی استیلیزه گرافیک سود می برد. اما ساختار بصری در انیمیشن بنا به ساختار دراماتیک آن می تواند پیچیده و پر از جزییات باشد. یکی از مهمترین دلایل خلاصه گی تصویر در رسانه ی تلویزیون ـ حتی در انیمیشن های تلویزیونی تفاوت ابعاد آن با پرده سینماست.
چهارمین تفاوت در مخاطب شان است. اغلب انیمیشن ها دارای مخاطب خاص هستند. موشن گرافیک اما به دلیل رسانه ای بودنش بیشتر برای مخاطب عام تولید و ارایه می شود .

amir M.Dehestani

امیر محمد دهستانى: از نظر بنده تاکید اصلى در مقوله ى انیمیشن بر خلق کاراکتر و پرفورمنس آن، بازیگری، جانبخشی، نمایش و ایجاد تخیل و صحنه پردازی های بدیع و همچنین روایت قصه و گاهی پیام است.
در موشن گرافیک هر چند در بسیاری موارد ابزارها و حتی پروسه ى تولید یکسان است؛ اما تاکیدی بر موارد فوق وجود ندارد و به واقع به ذات و اصل هنر گرافیک ناب نزدیک است که عامل حرکت به آن افزوده شده است.

Print

وضعیت فعلى موشن گرافیک ایران از نظر شما چگونه است؟

اکبر عالمى : گرافیک متحرک در ایران به معنای یک هنر نوین، پنجاه سال پیش با فیلم «گاو» دومین فیلم سینمایی «داریوش مهرجویی» با تیتراژ «فرشید مثقالی» آغاز شد و تا به امروز با مجموعه تلویزیونی «روزگار غریب» ساخته «کیانوش عیارى» و تیتراژی که «ابراهیم حقیقی» برای این مجموعه ساخت، با قدرت راه خود را ادامه می دهد. متاسفانه گاه می بینم که نرم افزارها در دست تکنیسین ها، از آن ها شبه هنرمند ساخته و من هیچ سلیقه، خلاقیت، زیباشناختی و مبانی اولیه طراحی را در آثار این شبه هنرمندان نمی بینم. همانطوری که مردان تازه به دوران رسیده ی ما در خیابان و ادارات، کت و شلوار براق میپوشند! دست روی دلم نگذارید .
تلویزیون در خانه های من و شما مظهر خیلی از رفتارها و سلیقه های ما ایرانیان است . سلیقه بصری بسیاری از کسانی که کار گرافیک می کنند، یا کار گرافیک متحرک می کنند، از ترکیب بندی قاب تصویر، کاربرد رنگ و روانشناسی آن، فونت، موسیقی و صدا، اصل ایجاز، اصول هنر تدوین، مبانی زیبا شناختی و یا حتی به کارگیری نرم افزارهای رایانه ای و … گاه به ما می گوید: سازنده اثر سلیقه و سواد بصری ندارد! سر به سرم نگذارید! به حال خود رهایم کنید! برای هنر تصویر و برای ارتقا سلیقه ی تصویر دعا کنید. دعا کنید تا آلودگی تصویر رخت بر بندد.

رضا علوىمتاسفانه من چندین سال است که از ایران و اتفاقات  داخل کشور، دور هستم؛ اما با دیدن آثارى که براى «هفته گرافیک» و بخش موشن فرستاده شده بود به وجد آمدم! واقعا کارهاى درجه یک و در سطح دنیا در میان کارها -هرچند به تعداد کم-  به چشم مى خورد که خود این مساله، جاى بسى خوشبینى براى آینده بهتر در زمینه موشن گرافیک ایران دارد.

مهرداد شیخان: امروز موشن گرافیک به ابزاری مستقل و موثر تبدیل شده است. کاربردهای این سازه ی تصویری بنا به سفارشات، رو به گسترش است و به مرور بسیاری از ظرفیت های ناشناخته آن پا به پای رشد امکانات تکنولوژیک کشف و مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
موشن گرافیک ایران هم با این که نوپاست اما با شروع خوبی که داشته است در همین مسیر قرار دارد. گذشته از عوامل بازدارنده، تلاش های خوبی برای رشد و ارتقا آن صورت گرفته و این به دلیل شور و شعور فعالین آن است. رشد و گسترش موشن گرافیک ایران مسلما با همفکری عوامل و فعالین آن ممکن است و با توجه به پتانسیل خوبی که در این جمع وجود دارد باید شاهد رشد و شکوفایی بیشتری در آینده باشیم .

میر محمد دهستانى: در ایران با توجه به مجموعه آثاری که از پیش و همچنین در این جشنواره دیدم می توانم عرض کنم که در مواردی به استانداردهای جهانی نزدیک و گاهی حتی به کیفیت آنها بسیار نزدیک هستیم؛ چرا که به لطف اساتید بزرگ قدیمی و جدید این عرصه از پیشینه ای غنی در حیطه هنر گرافیک و همچنین کاریکاتور و انیمیشن (که در این رشته مورد بهره برداری قرار می گیرند) برخوردار هستیم و خود برگزاری چنین جشنواره ای در کشور ما می تواند شاهدی قوی بر این مدعا و سطح بالای فرهنگ و هنر در ایران باشد.
ممنون از شما برای تمام تلاشها و پی گیری هایتان و سایت عالی روزرنگ



26 thoughts on “تفاوت انیمیشن و موشن گرافیک در چیست؟”

  1. با سلام.
    بجای اینکه این همه متن رو بذارین. یه نفر بیاد جلوی وب کم لپتاپ و برای چهار دقیقه با مردم حرف بزنه و اینا رو تشریح کنه. شهرت و محبوبیت هم درکنارش بیشتر عایدتون میشه. بازم ممنون.

      1. من خودم الان وارد سایت شدم وقتی دیدم کلی حرف های بی در و پیکر نوشته شده اصلا چهار خط تیکه تیکه بیشتر نخوندم و چشمم به کامنتت خورد فقط میخوام بگم خودت رو با بقیه مقایسه نکن همه که مثل شما بیکار نیستن جناب با حوصله کار با نرم افزارها انقدر وقت ادم رو میگیره که وقت واسه خوندن چرندیات گیر نمیاد 😐 حوصله رو باید نگه داشت سر پروژه الانم کلی از وقتم سر کامنت گذاشتن حروم شد

        1. سلام دوست عزیز من اشنایی ندارم با موشن گرافی ولی عاشق این کارم دوست دارم به سرعت یاد بگیرم ایا کلاس اموزشی هس ایا محل مشخصی هس برا ثبت نام مثال. مثل کانون یا فنی حرفه ایی

  2. پست خیلی جالبی بود و لذت بردم با اینکه کار ما هم موشن گرافیک هست. ولی اساتید بزرگ این کار اطلاعات مفیدی رو بیان کردن که ما هم ازش استفاده کردیم.
    ممنونم روزرنگ موفق باشید.

  3. سلام و خسته نباشید
    ممنون از پست خوبتون …اطلاعات خوبی دستگیرم شد… و همچنین چند تا اسم که میتونم بازم اطلاعات بیشتری پیدا کنم
    عااااالی بود…..
    هر کسی یه نظری داره …به نظرات همدیگه احترام بگذارید و تشکر کنید…
    بازم خیلی ممنونم از سایت روزرنگ که راهنمایی کردن

  4. بسی جالب بود گرچه کامل نخوندم و وقت خواندنش را نداشتم البته خیلی اهل خواندن و مطالعه هستم و کمتر به فیلمهای توضیحی و مصاحبه ای توجه میکنم و هیچ چیز را بهتر از مطالعه نمیدونم. ولی خب از اوایل این متن، کم کم حس کردم خیلی حرفهای چندان جالبی قرار نیست زده بشه و اکثر مطالب را میدونم چیه یا قابل حدس زدنه که چیه وگرنه کامل کامل میخوندم. ولی در کل، ممنون. عالی بود و شما زححمت خودتان را کشیدید

    1. سلام ممنون از توضیحات شما اما کمی پیچیده وطولانی بود ومیشد خلاصه تر وساده تر توضیح داد ولی تشکر از این همه توضیح .

    1. از همه کاملتر نرم افزار افتر افکته.
      با همه نرم افزارهای انیمیشن هم میشه گرافیک متحرک ساخت.
      مثل موهو ، تری دی مکس، مایا، تی وی پینت و یا تومبوم.

      ایده گرافیکیش مهمتره تا متحرکسازیس که صرفا کار با نرم افزاره .
      این پست هم هم پست مفیدی برای اطلاع رسانیه. اگه کسی حوصله خوندن این متن کوتاه رو نداره بهتره که اصلا سراغ گرافیک متحرک نره

  5. برداشتی که من از موشن گرافیک دارم اینه که : تو دانش گرافیک وقتی میخوان یک مفهوم را به زبان نوشتاری بیان کنند میان و اونو به صورت تصویری بیان میکنن یعنی از جزیات میزنند و اصل عمل حرکت و یا یک یا چند المان اصلی از موضوع مفهوم را میرسانند مثل کشیدن چند خط عمود و یک شبه آدم در حال راه رفتن روی تابلوی خیابان ..اما یک تصویراست و برای بیان این است که از روی خط عابر رد بیشن ..در موشن گرافیک همین اصل رعایت میشه اما به صورت حرکت دار..اینم به این خاطره که مفاهیم بیشتری رو در عرض چند ثانیه به مخاطب برسونند ..فرض کنید تابلوی یک خیابون بتونه همون گرافیک رو متحرک نشون بده پس میتونه این قابلیتو داشته باشه که به صورت تصویر متحرک بفهمونه اگه دوس ندارید از خط عابر رد بشین صد متر جلوتر یک پل هوایی هم هست که میتونید انتخاب کنید..البته این یک مثال بود اما موشن گرافیک قدرت بالاتری داره و میتونه در بحث آموزش و غیره استفده بشه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.