کافکا در طهران/ فرنوش عابدی

پروژه امروز روزرنگ سراغ انيميشن كوتاهی رفته است که پس از ١٤ ماه تلاش شبانه روزى گروهی ده نفره ساخته شده است. شايد بتوان اين كار را اولين پروژه انيميشن به معناى واقعى در ژانر نوآر در ايران دانست.
داستان “پيشخدمت” در سال هاى دهه بيست شمسى و در طهران قديم روايت مى شود، نويسنده اى جوان در اتاق كرايه اى محقرى زندگى مى گذراند که سر و كله حشره غول پيكرى در اطاقش پيدا مى شود و وظيفه خدمتكارى خانه را به عهده مى گيرد، اما اين رابطه ديرى نمى پايد… به گمان برخى ” پيشخدمت” جزو موفق ترين آثار دهه نود انيميشن ايران بوده است. روايت سينمايى و مقيد بودن به ژانر و وارد شدن به حيطه اقتباس ادبى سه حلقه مفقوده اى كه در كمتر انيميشنى مى توان ديد، در این کار جمع شده اند.

« هميشه داستان ” مسخ” كافكا و حضور يك هيولاى بى شاخ و دم و غول پيكر آن هم در يك آپارتمان قرن بيستمى و نه در يك جنگل (كه به قول ويرجينيا وولف حضور يه هيولا در جنگل يا بيابان طبيعى تر است تا در يك شهر) دغدغه من بوده است. اين را اضافه كنيد به عشق بى حد و مرزم به” صادق هدايت”. بنظر مى رسد پيشخدمت روايت و تفسير من است از دنياى وهم آلود كافكا آغشته به افسون صادق هدايت که براساس داستان کوتاهی از محمدرضا عابدى، پدرم ساخته شد.
از شروع عملياتى پروژه تا اتمام آن تقريبا دو سال و نيم طول کشید. اولين نسخه داستان سال ١٣٨٩ نوشته اما اولين اقدام براى ساخت پروژه در همان سال بدلايل و مشكلات شخصى و مالى متوقف شد. پرورش چندساله و بازنويسى چندین باره فيلمنامه پس از ساخت يك سريال و چند فيلم كوتاه، در سال ١٣٩٥ مجدد با حمايت مالى مركز گسترش سینمای مستند اين بار با موفقيت، آغاز شد. پس از ۳-۴ ماه طراحى كانسپت و كاراكتر، ١٠ ماه مراحل مدلسازى و ريگ ، ٨ ماه انيميت و لى اوت و يكسال پس توليد، رندر و كامپوزيت و موسيقى پروژه در نهایت به اتمام رسيد.
روند اجراى كار هنرى، هزارتوى مسحور كننده اي است كه هر روز و هر لحظه با ايده اى جديد و غافلگيركننده بر سر راهت سبز مى شود. باورنكردنى است اگر بگويم پايان بندى داستان در دو سه ماه انتهايى پروژه رقم خورد، از اول شخصيت نويسنده در داستان نبود، پايان بندى به كلى دگرگون شد و البته عمق همه چيز روز بروز بيشتر مى شد. بدليل وجود بعضی صحنه هاى خشن و ترسناك،قطعا از نظر سنى مخاطب پيشخدمت از ١٥-١٦ سال به بالا خواهد بود.

از نظر طبقه اجتماعى و فرهنگ مخاطب، از بالندگى هاى پروژه پيشخدمت این است كه علاوه بر كسب موفقيت در جشنواره هاى داخلى و خارجى با تمام اقشار و لايه هاى مختلف جامعه و طرز فكرهاى متفاوت ارتباط خوبى برقرار كرده و به اعتقاد برخى اگر زمان اثر ٨٠ دقيقه به بالا بود حتى توانايى اكران عمومى و فروش قابل قبول را هم داشت. هميشه از ساخت آثارى كه فقط مخاطبين خاص و داوران جشنواره قادر به درك و فهم آن هستند و براى بيننده عادى و بدون داعيه روشنگرى كسالت بار است دورى كرده ام و حتی بيزار بوده ام. تلاشم بر این بوده که فيلمى براى همه بسازم، همانطور كه بزرگترين شاهكارهاى ادبى و موسيقى همين كار را كرده اند، قضاوت اينكه تا چه حد موفق بوده ام با زمان است. بنظر مى رسد عمر و ماندگارى فيلم هاى خاص و روشنفكرانه كوتاه تر از آثار نامبرده است.

مى توان اين گونه آثار را با مد لباس قياس كرد كه هر دهه بكلى دگرگون مى شود و حتى گاهى با گذشت چند دهه مضحك بنظر مى رسد. پیشخدمت از نظر سبك بصرى تحت تاثير فيلم نوآرهاى اروپايى و آمريكايى دهه هاى ٤٠-٥٠-٦٠ بوده و از نظر سياق روايى و حال و مقام داستانى بى شك تحت تاثير كافكا، هدايت…
هنر انيميشن را با فرش بافى مقايسه مى كنند، چه بسا بعضاً زمانبرتر و پردردسرتر.
ساخت خود انيميشن بزرگترين چالش است. وقتى به گذشته نگاه مى كنيم تك تك روزها، پلان ها، رنگ ها، تكسچرها، نت ها و همه جزييات در اين سه سال بدون چالش نبوده ولى لذت ساخت انيميشن بالاتر از نتيجه آن است. خوشحالم که این انیمیشن ۹ دقیقه ای هر روز دستاورد تازه ای در سطح بین الملل به دست می آورد.»

” فرنوش عابدی” کارگردان پیشخدمت متولد ١٣٦٤ اصفهان، كارشناسى تأتر از دانشكده هنر و معمارى دارد و فعاليت حرفه اى در انيميشن را از سال ١٣٨١ آغاز کرده است.
ساخت بيش از ٢٠ فيلم كوتاه انيميشن، ٢ سريال تلويزيونى و ساخت چندين تيزر و فيلم مستند، در کنار کارهایی مانند تأسيس موسسه فرهنگى هنرى كارگاه نگاتيو، همكارى با صدا و سيما، مركز گسترش مستندتجربى، مجلس شوراى اسلامى، حوزه هنرى، كانون پرورش كودكان و نوجوانان، انجمن سينما جوان، نيروى انتظامى، بانك پارسيان در رزومه اش دیده می شود.

پیشخدمت لیست بلندی از حضور موفقش در جشنواره ها دارد:
٣ نامزدى و برنده جايزه بهترين انيميشن جشنواره فيلم كوتاه تهران ١٣٩٥، برنده گوى زرين بهترين فيلم جشنواره پويانمايى تهران ١٣٩٥، برنده جايزه بزرگ بهترين انيميشن كوتاه جايزه مستقل لندن انگليس ٢٠١٧، نامزد بهترين تريلر حماسى ميامى فلوريداى آمريكا ٢٠١٧، نامزد سيمرغ بلورين بهترين فيلم كوتاه جشنواره بين المللى فجر ايران ٢٠١٧، نامزد بهترين انيميشن جشنواره فراست بايت كلورادوى آمريكا ٢٠١٧، برنده جايزه بهترين انيميشن سيلور اسكريم كاليفرنياى آمريكا ٢٠١٧، برنده ديپلم افتخار بهترين فيلم كوتاه و جايزه تماشاگران بهترين انيميشن فانتاسپوآى پورتو آلگره ى برزيل ٢٠١٧، نامزد بهترين انيميشن جشنواره مستقل الچه اسپانيا ٢٠١٧

حضور در بيش از ٥٠ جشنواره معتبر خارجى:
سينه كوئست كاليفرنياى آمريكا ٢٠١٧، انيميشن اووپن وورلد پنسيلوانياى آمريكا ٢٠١٧، آريزوناى آمريكا ٢٠١٧، آسياى جنوبى تورنتوى كانادا ٢٠١٧، وى لايكيم شورت اند انيميشن اورگون آمريكا ٢٠١٧، اسماعيليه مصر ٢٠١٧، وروبيچ واين + فيلم فلوريداى آمريكا ٢٠١٧، ريورسايد كاليفرنياى آمريكا ٢٠١٧، فجر ايران ٢٠١٧، كارتون گاندياى والنسياى اسپانيا ٢٠١٧، سياتل واشنگتن آمريكا ٢٠١٧، سينه پوبره لاپاز مكزيك ٢٠١٧، فيرنوفيلم يوتا آرتز آمريكا ٢٠١٧، تايم لاين برايانتزه ايتاليا ٢٠١٧، اسنيك الى برلينگتون لوس آنجلس كاليفرنياى آمريكا ٢٠١٧،بلك فيلم سن فرانسيسكوى آمريكا ٢٠١٧، سنت آلبانز انگليس ٢٠١٧، اودنزه دانمارك ٢٠١٧، درانكن بردفورد يوركشايرغربى لندن انگليس ٢٠١٧، مارفا تكزاس آمريكا ٢٠١٧، آسيايى آمريكايى سينه ويژيون بروكلين نيويورك آمريكا ٢٠١٧، سينه ده كوئرتاروى مكزيك ٢٠١٧، هاى پيك مستقل نيوميلز انگليس ٢٠١٧، گلدن بگر كوسايس اسلواكى ٢٠١٧، موزاييك وورلد راكفورد ايلينويز آمريكا ٢٠١٧، فرسكوى ايروان ارمنستان ٢٠١٧، انيميشن تالاسهى فلوريداى آمريكا ٢٠١٧

 



3 thoughts on “کافکا در طهران/ فرنوش عابدی”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.