«شب یلدا» پروژه‌ى شعر و تایپوگرافى

«شب یلدا» پروژه ای است که شعر و تایپوگرافی را به یکدیگر پیوند می دهد. تلاش طراح در این پروژه بر این بوده است که ضمن حجم دادن به تایپ، از طریق عکاسی و نور پردازی پروژکتور، به کلمات جان بخشیده شود.
شب یلدا، روایتگر تلاش «سارا شهابى» طراح گرافیک، در تفسیر اشعار خیام -شاعر و فیلسوف بزرگ ایرانى- است. این اشعار الهام بخش دیدگاه او در زندگی و دنیای واقعی اش بوده اند؛ دنیایی که مملو از تناقص های فرهنگی و بصری است و او اکنون در کشوری که به آن مهاجرت کرده آن را تجربه می کند.
در ادامه، توضیحات او را در مورد پروژه ى شب یلدا که پایان نامه‌ى او در دانشگاه “MICA” آمریکا بوده است، مى‌خوانیم:

آزموده ها
«من همیشه دوست دارم از تکنیک هاى مختلف، براى کشف بهترین روش انتقال پیام ذهنم استفاده کنم. برایم مهم نیست که چه اندازه سخت و ناممکن به نظر برسد؛ چرا که محدود کردن حس کنجکاوى ام براى کسب تجربیات تازه، غیرممکن است! تلاش هایم براى پیگیرى کارهاى عمدتا زمان برى که تاکنون دنبال کرده ام، همواره به نقاط مثبتى منتهى شده است. در این مرحله تمام راه هایی که امتحان کردم من را به دو روش نهایی متفاوت هدایت کرد که برایم نتیجه ای درست و مطابق با هدف این پروژه بود»

Exp.02 Exp.03

Exp.05 Exp.06 Exp.04 Exp.07 Exp.08 Exp.01

تماشای درون
«پایان نامه ى من درباره استفاده از تایپوگرافى براى تفسیر شعر است. سعى کردم به کنکاش این موضوع بپردازم که چگونه حروف فارسى و لاتین روى یک سطح و کنار یکدیگر قرار خواهند گرفت. در واقع بازى با تضاد میان این دو زبان و این که چگونه هم نشین مى شوند، درون مایه ى اثر من بود.
کلمات فارسى به خاطر اتصالات، قابلیتی شبیه به مجسمه دارند و این به من کمک کرد بتوانم از آن ها اجسامى بسازم که محور اصلى پوسترهاى من باشند. پیام کار من به تصویر کشیدنِ ترکیب سیالِ حروف دو زبان بود تا از پس آن ارتباط میان دو فرهنگ را به بیننده منتقل کنم»

FINAL-Dohol  FINAL-falak  FINAL-ghame farda  FINAL-Goftego  FINAL-saghi  Process01  Process02  Process03  Process04  Process05

تماشاى بُرون
«اسم این پروژه الهام گرفته از این بیت سعدی شاعر بزرگ است که می گوید: «صبح صادق ندمد تا شب یلدا نرود»
در این بخش از پایان نامه ام مى خواستم به کندوکاوِ راه هایى بپردازم تا از آن طریق، تجربیات و زاویه دیدم را به عنوان کسى که از ایران و فرهنگى متفاوت به آمریکا مهاجرت کرده، به مخاطبانم منتقل کنم.
در این پروژه سعى کردم با افزودن چاشنی دیزاین ام به اشعار خیام، نه تنها پیام آن را انتقال دهم؛ بلکه احساساتی نظیر ترس، تنهایى و حس آسودگى پس از خواندن شعر را صمیمانه به اشتراک بگذارم.
هدف من ترکیب و یکپارچه کردن تایپ و تصویر بود و به همین منظور تصمیم گرفتم اشعار را در جهان واقعى، در فضاهاى واقعى و در میان انسان هاى واقعى که بیانگر تفاوت هاى فرهنگى و بصرى در تجربیات من بودند به تصویر بکشم. اشعار خیام را به فرم هایی چند بعدى تبدیل کردم و نحوه ى تعامل افراد گوناگون با آن ها را به تصویر درآوردم. تلاش کردم فضاها را در ارتباط با معنا و مفهوم اشعار انتخاب کنم و پیامم را به عنوان راوى داستان هاى موجود در شعر، از این طریق به مخاطب منتقل کنم.»

Process03  Process02  Process01  15_1  13 2  Process04  03-6  03-4  02-2  02-1  01-5  01-1
سارا شهابى متولد ١٣۶١ است. او مدرک کارشناسى ارشد گرافیک را از دانشگاه تربیت مدرس تهران در سال ۱۳۸۶ گرفت و مدرک MFA خود را از”Maryland Institute Collage of Art” در سال گذشته دریافت کرده است.
پروژه ى شب یلداى سارا در آمریکا با استقبال خوبى مواجهه شد و به زودى در یک کتاب مجموعه آثار که توسط “Ellen Lupton” از اساتید هنر و نویسندگان مطرح آمریکا تالیف شده، به چاپ خواهد رسید .
سارا هم اکنون به عنوان طراح گرافیک ارشد در واشنگتن دى سى مشغول به کار است.

02  03  04  05  10_2



17 thoughts on “«شب یلدا» پروژه‌ى شعر و تایپوگرافى”

  1. کارهای سارا شهابی عزیز به لحاظ بصری فوق العاده لذت بخش بود
    اما نمی دانم چرا حس و حال آخرین نمایشگاه طراحی حروف فرهاد فزونی را داشت
    البته این یک نظر و عقیده شخصی می باشد و امیدوارم این دوست عزیز برداشتی بدی از حرف های من نداشته باشد
    روز رنگ سپاس از درج این خبر

  2. با مجموعه کارهای این پروژه بدجوری حال کردم! انصافاً هم انتخاب موضوع پروژه، هم تفکر پشت هر کار و هم تکنیک اجرای آثار واقعاً عالی هستند. البته بحث سلیقه هم مطرحه و ممکنه این تیپ کارها به دل بعضیا نشینه و نتونن باهاش ارتباط برقرار کنن اما به شخصه واقعاً از دیدن آثار لذت بردم و بی اغراق باید بگم که جزو بهترین کارهایی بود که تو این یکی دو ساله اخیر از طراح‌های ایرانی دیدم.
    مرسی از سارا شهابی برای ارائه این آثار و مرسی از تیم روز رنگ برای انتشارشون.

  3. واقعا نمیدونم چى بگم کاملا سورپرایز شدم!!!! روزرنگ خیلى عالى بود به سارا شهابى عزیز تبریک
    .عجب پایان نامه اى! یه کم یاد بگیرن دانشجوهاى عزیزمون!!!
    حمید خان درباره شباهت به کار فرهاد فزونى هم شاید فقط ده ثانیه اول بنظر شبیه میاد. استفاده از حروف فارسى .همین .
    اما در هر کدوم از این دو نمایشگاه دو کانسپت مختلفف رو میبینیم که هیچ شباهتى بهم ندارن.

  4. شمیم مقدم باهات موافق هستم و اگر دقتی به کامنتم داشته باشی گفتم که این فقط یک نظر و عقیده شخصی می باشد و قبول دارم که کارهای سارا هیچ شباهتى عینی به کار آقای فزونی نداره اما لحظه ای منو برد تو او فضا…..با این حال دست سارا خانم درد نکنه / به امید موفقیتهای بیشتر سارا خانم یه کف وسوت و هورااااااااااااااااااااا

  5. با احترام به خانم شهابی متاسفانه اغلب کارهای ایشان هم در فرم و هم محتوا یادآور کارهای مختلف خانم شهرزاد چنگلوایی است که سال ها قبل انجام شده است. با یک گوگل ساده به انگلیسی میتوان مقایسه کرد.
    ممنون از روز رنگ.

    1. با احترام به خانم شهرزاد چنگلوایی متاسفانه اغلب کارهای ایشان هم در فرم و هم محتوا یادآور کارهای مختلف آقای فرهاد فزونی است که سال ها قبل انجام شده است. با یک گوگل ساده به انگلیسی میتوان مقایسه کرد.
      و با احترام به آقای فرهاد فزونی متاسفانه اغلب کارهای ایشان هم در فرم و هم محتوا یادآور کارهای مختلف رضا عابدینی هست که سال ها قبل انجام شده است. با یک گوگل ساده………
      …….و این داستان ادامه دارد………

      ممنون از روز رنگ.

  6. ممنون از کارهای خلاقانه خانوم سارا شهابی، این رویکردهای خاص گرافیکی خیلی عالی اند و باید زیاد ازشون دید، بسیار لذت بردم. مثل همیشه از سایت خوب روزرنگ هم بخاطر انتخاب خوبش متشکرم

  7. ارائه‌های متنوع و تکنیک‌های هیجان‌انگیز. مجموعه من تن وطن شهرزاد چنگلوایی علاوه در فرم در محتوا هم بسیار الهام‌بخش بوده است. کلماتی که سرفصل‌های مباحث عرفانی و فلسفی‌اند در قیاس با کلماتی که بار سنگین جامعه‌شناختی دارند. آنجا زر سیاه با فرهنگ ایرانی سازگار است. اینجا فونتی که برای اشعار فارسی انتخاب شده فونتی ست که با فضای عربی هم‌خوانی بیشتری دارد (Adobe Arabic). عکس‌هایی از اجرای کارهای مردانه توسط یک خانم، تاثیر زیادی در گیرایی کل پروژه دارد. کار با اره برقی مثلا. تبریک به خالق آثار و توصیه به ناظران ایرانی به کنترل هیجان برای قضاوتی هنرمندانه‌تر. به جای زمینه یک کشور غربی (جذاب‌ترینشان البته) یک دانشگاه ایرانی را جایگزین کنیم و به جای رنگ‌ها و چهره‌های غیر‌ ایرانی نیز. مرور دوباره بی‌ثمر نخواهد بود.

    1. با جناب سرویان موافقم که ایشان در فرم و محتوا از شهرزاد چنگلوایی بسیار الهام گرفته اند. به خوانندگان پیشنهاد می کنم بروند برای نمونه لینک های زیر را ببینند و خودشان قضاوت کنند
      مجموعه دیوار (۲۰۰۶): که گمانم این کار بخشی از پایانامه ایشان بوده است اتفاقا با همین موضوع شعر و تایپوگرافی
      http://www.artnet.com/artists/shahrzad-changalvaee/past-auction-results
      مجموعه من تن وطن (۲۰۱۱):
      http://www.didemag.com/11/00.htm
      پوسترها:
      https://www.facebook.com/shahrzad.ch/media_set?set=a.1060455107633.9755.1113579540&type=3

  8. خسته نباشید به ایشون
    اون تایپ لاتین هندسی که در تصاویر مراحل طراحیش رو نشون دادند در پروژه استفاده شده اصلا؟
    در کل ای کاش پرداخت فرمال و تایپوگرافیک بیشتری به این پروژه میشد.

  9. فکر میکنم الان یه فضایى حاکم شده که همه برروى مسأله کپى و الهام بیش از حد حساس شدند و استفاده از فرمها و مفاهیم یکسان سریعا باعث سوتفاهم براى ببیننده میشه. از نظر من به عنوان یک طراح گرافیک،آثار سارا شهابى از خانواده و زیرمجموعه تایپ دیزاینى هست که خانم چگنوایى و اقاى فزونى هم کار میکنند لیکن با این تفاوت که نگاه شخصى خودش رو به این مجموعه تزریق کرده. الهام از اشعار شاعران ایرانى با کارى که چگنوایى درمورد مفاهیم عشق به میهن کرده متفاوته. اما قبول دارم که در شیوه نمایش و اینستالیشن به ایشون نزدیک شده.
    بطور کلى زحمت کشیده و ایده جدیدى کار کرده هرچند که چاشنى ایرانیزه در مورد کارش خلاصه شده در حروف. شخصا ترجیح میدادم با المان هاى شب یلدا و سنتهاى ایرانى بازى فرمى هم انجام میداد و درکنار هم پروژه رو جلو میبرد.
    کلا خسته نباشید و سپاس از روزرنگ براى معرفى بچه هاى مستعد به جامعه طراحان ایران

  10. به نظر من این اصلا درست نیست که کارهای سارا با شهرزاد یکی هستن. من هر دو رو کاملا میشناسم. سارا کاملا دیزاینر مستقل و موفقی هست که من کاملا با کارهاش آشنا هستم و اینکه چقدر تلاش میکنه برای هر پروژه ای که تو دستش داره.به نظر من بهتره قبل از قضاوت و نتیجه گیری سریع سری به وبسایت پایان نامه ش بزنید و جزئیات. بیشتری رو در این مورد مطالعه کنید
    http://thesis.sara-shahabi.com/:
    و اگر بخواهید بیشتر با بقیه آثارش آشنا بشید:http://sara-shahabi.com روبیینید

  11. شب یلداست شب از تو به دل گیری هاست
    شب دیوانگی اغلب زنجیری هاست
    ###########
    پاییز منم که رفته ام از یادت
    یلدای بدون م ن مبارک بادت
    ##############
    چو یلدا بگذرد ای کاش شبهایی که با مایی
    همین شبها برای عشق می سازم چه یلدایی
    ############
    بی تماشای تو با لشکر غمها چه کنم؟
    تو نباشی گل من با شب یلدا چه کنم؟
    #################
    می شود خوبترین قصه ی دنیا با تو
    گر که توفیق شود یک شب یلذا با تو
    ###################
    کاش یک شب برسد یک شب یلدا با هم
    بنشینیم زمان را به تماشا با هم
    ##################۳
    تنها به این خوشم شب یلدا که بگذرد
    شبهای انتظار تو کوتاه می شوند
    #####################
    چند بیت از اشعار دکتر فرامرز عرب عامری برای شب یلدا
    از طرف هانیه حمیدی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.