طراحی هویت دیداری ارگ رادکان / استودیو طراحی وهید

ارگ رادکان نامی است برگزیده برای عمارتی که بیش از یکصد بهار را در روستای تاریخی رادکان به نظاره نشسته است. این عمارت زیبا که در گذر روزها آسیب فراوان دیده و حتی بخش‌هایی از آن بکلّی فروریخته بود، امروز بشیوۀ معماری بومی و با استفاده از مصالح و روش‌های پایدار و دوستدار محیطِ زیست بازسازی و احیا شده است.


اقامتگاه بومگردی ارگ رادکان عمارتی بزرگ و دیدنی است با یک حیاط اندرونی و بر گردِ آن اصطبل و کبوترخانه و یک حیاط بیرونی که حوضی بزرگ در میان و شربتخانه‌ای در کنار دارد. شاهنشین عمارت به حوض آب مُشرف و دوازده اتاق آن برای پذیراییِ ایرانی از میهمانان به امکانات اقامتی مجهز گردیده است. (از متن بروشور)


روستای تاریخی رادکان در ۷۵ کیلومتری شمال غربی مشهد (نزدیکی شهرستان چناران) و در دامنۀ رشته‌کوه هزارمسجد واقع شده است. عمدۀ شهرت آن بخاطر میل رادکان و دیگر بناهای تاریخی از جمله مسجد جامع رادکان (منتسب به دورۀ نادرشاه افشار)، حمام رادکان (اوایل دورۀ قاجار) و یخدان گِلی گنبدی (دورۀ قاجار) است.


سمت راست: حمام رادکان/ سمت چپ: یخدان گنبدی


نگاهی به روند طراحی:
در طرّاحی هویت دیداری ارگ رادکان، پیش از هر چیز نگاهی انداختیم به آن چیزها که در محیط پیرامون این اقامتگاه دیده می‌شود. کوه‌ها، درختان، پرندگان و دیگر چیزهایی که از روزگار گذشته در این اقلیم زیسته و بجا مانده‌اند.
در این گزارش اشارۀ کوتاهی داریم به برخی از آن‌ها و ارتباطشان با روند طرّاحی اجزای اصلی پروژه که در بخش اول شامل نشانه، بروشور گردشگری و تراکت و در بخش دوم غرفۀ نمایشگاهی است.


جنگل‌های ارس در کوه‌های هزارمسجد

اُرس (سرو کوهی): گونه‌ای سرو بسیار با ارزش و دیرزی است که در مناطق کوهستانی و بیشتر در ارتفاعات بالاتر از ۲۵۰۰ متری می‌روید. این گونه که بومی ایران نیز هست در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه البرز از آذربایجان تا خراسان و بویژه در شمالِ شرق ایران یافت می‌شود.


بالا: شانه بسر (هُدهُد/ پوپک): پرنده‌ای زیبا از راستۀ سبزقباسانان است که در بسیاری از زمین‌های باز ایران از جمله دامنه‌های هزارمسجد زندگی می‌کند. در سال‌های اخیر بخاطر تغییر روش کشاورزی و استفادۀ گسترده از آفت‌کش‌ها منابع غذایی آن بشدّت کم شده و شرایط زیستی‌اش در معرض خطر قرار گرفته است.
پایین: مزرعه‌ای در نزدیکی روستای رادکان که محصول آن برداشت و بسته‌بندی شده است.


بوم‌شناسی، علم عصیانگر/ مجموعه مقالات کلاسیک در بوم‌شناسی/ گردآوری و ترجمه: عبدالحسین وهاب‌زاده/ نشر چشمه ۱۳۸۱/ از مقالۀ «اخلاقِ زمین» نوشتۀ آلدو لئوپولد.


میل رادکان: برج نجومی هشتصد ساله‌ای است که خواجه نصیرالدین طوسی برای تعیین روزهای مهم تقویمی (همچون آغاز فصل‌ها) طراحی کرده است و از این جهت در زمانۀ خود یگانه بود. میل رادکان مقصد اول گردشگریِ نجوم در ایران است. (از متن بروشور)


خوجه نصیرالدین طوسی: فیلسوف، متکلّم، اندیشمند، ریاضی‌دان و منجّم ایرانی قرن هفتم هجری است. از وی رسالات و کتاب‌های متعددی در ریاضیات، منطق، ستاره‌شناسی، اخلاق، سیاست و … بجا مانده است.


کتیبۀ رمزگونۀ میل رادکان به خط کوفی.

تصویر کوچک: ترسیم خطّی بنا و محل قرارگیری کتیبه (ترسیم از موسسۀ اَرگان معماری ایران).


تشریح‌الافلاک رساله‌ای است در علم هیئت که شیخ بهایی در قرن دهم هجری نگاشته. شیوۀ ‌صفحه‌آرایی و برخی تصویرهای این رساله منبعِ الهام ما در طراحی بوده است.


تصویر شانه بسر در یکی از کتاب‌های چاپ سنگی دورۀ قاجار.


از کتاب «سر کلاس با کیارستمی»/ پال کرونین/ ترجمۀ سهراب مهدوی/ چاپ و نشر نظر ۱۳۹۵


بالا: نسخۀ اصلی نشانۀ ارگ رادکان
پایین: نسخۀ دوم نشانه (نوشتار + ستاره‌ها)


نسخۀ اصلی نشانۀ ارگ رادکان روی جلد بروشور گردشگری


بروشور گردشگری ارگ رادکان/ ۸ صفحه ۱۲ در ۲۴ س.م./ کاغذ کرافت ۱۱۰ گرمی/ چاپ افست چهاررنگ تفکیکی/ +نخ کنفی


جزئیات چاپ و اجرا


پیش‌طرح‌هایی برای نشانۀ ارگ رادکان/ ماکت اولیۀ بروشور


پیش‌طرح نشانۀ ارگ رادکان (شانه بسر)


همنشینی محصول با عناصر محیطی


همنشینی محصول با عناصر محیطی اقلیم (ریشۀ درخت اُرس/ میوۀ درخت بید/ گل بومادران)


ماکت اولیۀ بروشور در ترکیب با سایر عناصر


ماکت‌های اولیۀ بروشور


پیش‌طرح جهت‌نما و نقشۀ راهنما (برای بروشور و تراکت)


تراکت ارگ رادکان که در محوطۀ میل رادکان بین گردشگران (ایرانی و خارجی) توزیع می‌شود. نسخۀ دوم نشانۀ ارگ رادکان (با تاکید بر ستاره‌ها) اینجا به کار بسته شده.


همنشینی محصول با عناصر محیطی (چوب گردوی رودخانه‌ای/ دوک نخریسی/ کتاب قدیمی)


همنشینی محصول با عناصر محیطی


همنشینی محصول با عناصر محیطی (در ورودی ارگ رادکان)

 

درباره:
بخش اوّل این پروژه طی آذر و دی ۹۵ در «استودیو طرّاحی وهید» به انجام رسیده است.
سفارش‌دهنده: صادق کاظمیان
طرّاح: وحید عرفانیان

همکاران:
مژده یونس مهاجر (صحافی دستی بروشور/ عکاسی ساختِ غرفه)
تهمینه میرنژاد (صحافی دستی بروشور/ عکاسی استودیویی محصول/ مستندسازی)



25 thoughts on “طراحی هویت دیداری ارگ رادکان / استودیو طراحی وهید”

  1. چند وقت پیش که برای دیدن وهید به استودیوش رفته بودم . این کار رو بهم نشون داد و راجع به این کار و مستند سازیش با هم گپ زدیم . همون جا ذهنم درگیر این شد که چرا با توجه به این زمان و انرژی ای که برای ارائه یک کار خوب داره صرف میشه، هیچ بازتاب رسانه ای وجود نداره تا امثال وهید خروجی های متناسب با زحمتشون رو تو فضای رسانه ای ببینن. امیدوارم این قبیل بازتاب ها بیشتر بشه

  2. کاشکی سایت و بروشور هم‌خانواده بشن. الان لوگوها هم یکی نیست.
    خودم خیلی وقت‌ها از ایده‌آل کوتاه میام که نسبت به کارهای انجام‌شده، هماهنگی باشه.
    یکی بودن لوگو خیلی مهمه. این بهتر از سایته قطعا. ایشالا سایت با این یکی شه.

    غرهای همیشگی: زیرساخت‌ها ایراد دارد. گرافیک خوب یک بخش از کلیت ماجراست.

    1. ممنون از اظهار نظرتون
      البته متوجه نشدم که تاکیدتون بر مینیمال بودن/نبودن سلیقه ایه یا به عنوان یک موضوع مرتبط با طراحی هویت دیداری فرمودین.

  3. خسته نباشید خیلی خوب شده
    ولی بنظرم انتخاب عنوان هویت دیداری برای یک لوگو دوتا بروشورعنوان زیادی هست.
    همینطور هم که میبینیم عکس ها همه از یک بروشور و یک نقشه در زوایای مختلف هستند و صرفا جهت شلوغ تر دیده شدن و پر حجم تر شدن پروژه گرفته شدن

    1. خیلی ممنون از اظهار لطف تون
      دربارۀ هویت دیداری باید عرض کنم که تمامی اجزا از جمله قلم نوشتاری، خانوادۀ رنگ، مواد و مصالح (متریال) مورد استفاده، نوع چیدمان (لی اوت)، عناصر دیداری (در اینجا ستاره ها/ جهت نما/ پرنده) و حتی تناسبات هندسی (در اینجا یک دوم ها و یک چهارم ها) بخشی از هویت دیداری هستند و اقلام محصولات (در اینجا بروشور و تراکت) محل بروز هویت دیداری هستند که در این گزارش به آن ها هم اشاره شده است.
      از این ها گذشته در بخش دوم گزارش به طراحی های محیطی و غرفه های نمایشگاهی (که بر همین اساس طراحی و اجرا شده اند) می پردازیم.

  4. من دوست داشتم
    به نظرم استفاده از عناصری مثل هدهد(اشاره به زیستگاه این پرنده در این منطقه)، ستاره ها ، نماد جهت های اصلی ،خطوطی که تداعی کننده برج هستند و برگرفته از وجود منجم بنام خواجه نصیرالدین طوسی در این منطقه است ، کنف ، حتی انتخاب نوع کاغذ(کراف) همه به نوعی به زیبایی کار کمک کرده
    انتخاب کاغذ به دلیل بافت و رنگی دارد به بافت دیوارهای کاهگلی خیلی نزدیک شده و اون حال و هوای اصیل بودن و انرژی خوبی و منتقل میکنه
    خسته نباشید

  5. با سلام من رادکانیم کاراتون خیلی خوب ضعفی درش ندیدم و یک نکته قابل تحمل دیگه ای ک درش اگر اضافه میشد بهتر بود ک یک ارامگاهی هست در اون مکان ک روایت های زیادی داره ک میگن ارامگاه خواجه نصیرالدین طوسی رادکانی در ان جاست ولی به حال کارتونخیلی شیک.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.