پیام یک پوستر خوب، نمی‌تواند با لغات تفسیر شود / گفت‌وگوی اختصاصی با طراح برجسته مجارستانی: اشتفان اُروش

istvan orosz یک نقاش مجارستانی، طراح گرافیک و کارگردان فیلم های انیمیشنی مجارستانی  است که در ۲۴ اکتبر ۱۹۵۱ در شهر کچکمیت مجارستان  متولد شده است.
او یکی از کارگردانان فیلم انیمیشن در استودیو فیلم پانونیای بودا پست، استاد دانشگاه soporn در غرب مجارستان، عضو انجمن بین المللی طراحان گرافیک (AGI) و آکادمی هنری مجارستان و از بنیان گذاران انجمن پوستر مجارستان است. روزرنگ گفت و گویی اختصاصی با این طراح برجسته ۶۵ ساله مجارستانی انجام داده است که با هم می خوانیم:

لطفا خلاصه‌ای  از تاریخ حرفه‌ای خود را برای ما بگویید؟
من یک طراح گرافیک و سازنده فیلم های انیمیشن مجارستانی هستم و به عنوان یک طراح پوستر از دانشگاه هنر و طراحی بوداپست فارغ التحصیل شدم. بعد از فارغ التحصیلی در سال ۱۹۷۵  با طراحی صحنه در تئاتر و همچنین فیلم های کارتونی سر و کار داشته ام ولی بعد ها وقتی که پوستر به مرکز علاقمندی های من پیوست؛ پوستر های فیلم، تئاتر و نمایشگاه ساختم. همچنین تحت تاثیر جنبش دموکراسی موافق اروپای شرقی، یکسری پوستر های سیاسی نیز کشیده ام.
کارهای گرافیکی شخصی من معمولا به پست مدرنیسم با فرم های قدیمی مربوط اند و مرجع هنر های تاریخی، بیانات ادبی و انعکاس بازیگوشی های خودم در ساخت پوستر هستند . موضوعات علوم طبیعی به ویژه علوم هندسه و بصری در بیشتر کارهای من ظاهر شده اند.

من درگیر چشم اندازها و بینایی دوسویه که ببینده را تحت تاثیر ادراک بصری و تجربی و سازه های فضایی قرار می دهد هستم و هم به بی نهایت، به تجربه، پارادوکس و ایجاد توهم در فضا علاقه مندم. همچنین تجربه تمدید تکنیک های واریختسازی را نیز دارم.
Utisz(با تلفظ :Outis به معنی هیچکس) اسم مستعار من است که از سال ۱۹۸۴ مورد استفاده قرار گرفته است و همچنین اسم مستعار دیگرم، نام جعلی ادیسه در مبارزه مشهور با سایکلاپس است که در نهایت به کور شدن تنها چشم هیولا می انجامد. با توجه به نام نمادین و طنز آمیز Orosz، هنر یک نوع حمله به چشم است.

به نظر شما تفاوت یک طراح و یک دیزاینر چیست؟ 
من کارهای رایگانی زیادی انجام داده ام؛ منظورم کارهای هنری مستقل و بدون کمیسیون است: نقاشی، طراحی، قلم زنی و غیره. من علاقمندم نتایج حاصل از زندگی هنری ام را در زمینه زندگی طراحی ام و بالعکس آن استفاده کنم. این تجربیات به طراحی منجر می شود ولی دیزاین یک پروسه ی طراحی مهندسی شده است که شبیه برخی از پوستر های من است.

آیا از تجربیات زندگی شخصی خود الهام می گیرید؟ اگر نه پس از کجا الهام می گیرید؟
من از مجارستان آمده ام. یک اروپایی هستم واجدادم از مسیحیان پروتستان بوده اند. در یک شهر کوچک بزرگ شده ام و یک شهروند حومه پایتخت هستم و با خانواده ام زندگی می کنم. به کشور های جذاب زیادی در سراسر جهان سفر کرده ام و در همه قاره ها دوستان خوبی دارم. فکر می کنم همه ی این اطلاعات بخشی از گذشته ای من هستند و هر کدام علامتی روی کار من گذاشته اند اما برای تشخیص این تاثیرات، بسیار با خودم صمیمی ام. البته فکر می کنم یک غریبه این را بهتر می بیند. به هر حال من اهمیت گذشته و سنت را در نظر می گیرم و پذیرفته ام که با آنها مصمم ترم.

چه کسی بیشترین تاثیر را روی طراحی های شما داشته است؟
ابتدا که این حرفه را آغاز کردم مجذوب نقاشان لهستانی شدم سپس با استعداد های نقاشان فرانسوی،ژاپنی،آلمانی و دیگر طراحان آشنا شدم. مطمئنم شما هم بسیاری از آنها را می شناسید. به جای صحبت درباره ی آنها اجازه دهید اشاره کنم به برخی از مدل های مجارستانی ام که احتمالا هنوز برای جهان شناخته شده نیستند. Mihaly Biro, Sandor Bortnyik, Robert Bereny, Lajos Kassak, Gyorgy Konecsni, Karoly Schmal, Istvan Balogh و آخرین نفر هم  استادم در دانشگاه بوده است.

آیا متدی شخصی دارید؟ اساسا به متد شخصی در طراحی گرافیک اعتقاد دارید؟
وقتی یک طراح گرافیک نامیده می شوم، آن را در ذهنم اینگونه اصلاح می کنم: طراح پوستر. پس اجازه دهید به عنوان یک طراح پوستر صحبت کنم. حرفه ما به سرعت رشد می کند و قسمت های مختلفی از آن وجود دارد. من شخصا با بسیاری از آنها از تصویرگری تا فیلم های کارتونی سر و کار داشته ام اما پوستر را به عنوان ماهیت دنیای طراحی پذیرفته ام. نگرش تازه ی پوستر را دوست دارم. این یکی از هنر های فشرده شده است و پیام یک پوستر خوب، نمی تواند با لغات تفسیر شود. پوستر واقعی در یک زبان بصری صحبت می کند. چند سال پیش از من خواسته شد تا به طراحان پوستر جوان آموزش بدهم. من به آنها گفتم :سعی کنند ایده خودشان را در یک جمله توضیح دهند سپس آن را کاهش دهند تا به ضروریات ساده برسند. زمانیکه شما به حروف نیازی ندارید شما به یک طراح پوستر تبدیل می شوید.
همچنین این هنر ” hic et nunc” است. ایده یک پوستر درست، نمی تواند دیروز به ذهن شما بیاید و اعتبارش را تا فردا از دست بدهد.
این ها فایده های پوستر نسبت به بقیه رسانه های تصویری هستند و از طرفی دیگر، معایب آن محسوب می شوند. همه طراحان می خواهند پوستر های با ارزشی بسازند تا درباره شان صحبت شود و پوستر را زنده نگه دارند.

اگر دانشجویی از متد شخصی شما در طراحی پیروی کند و بر اساس طرح های شما در طراحی گرافیک طراحی کند احساس شما چه خواهد بود؟
من به آنها فشار نمی آورم که این کار را بکنند؛ اما وقتی یکی از آنها چنین کاری می کند خوشحال می شوم. من متوجه می شوم که کار آن صرفا یک تقلید و کپی ماشینی نیست و آنها سبک من را متوجه شده اند.

چه مواقعی شما کار طراحی گرافیک انجام می دهید؟
هیچ روند طراحی معمولی وجود ندارد و  من از هیچ چیزی پیروی نمی کنم. همه پوستر هایم متفاوت هستند و همین باعث می شود کار جالب شود. می دانید که در هنر دو بخش وجود دارد: ایده و اجرا. گاهی ممکن است درباره ی یک ایده یک هفته یا بیشتر فکر کنم گاهی هم یک اتصال کوتاه کمک می کند و در یک ثانیه ایده آماده می شود. هیچ قانونی وجود ندارد. قهوه می نوشم, کتاب می خوانم. در جنگل راه می روم. در اینترنت گشت وگذار می کنم. نقاشی می کشم و بسیاری از طرح ها را پاره می کنم و غیره. خب البته بزرگترین کمک به تکمیل فرآیند، مهلت آن است.

طراحان گرافیک مورد علاقه تان چه کسانی هستند؟
من پوستر های زیادی را دوست دارم و به طراحان زیادی علاقه مندم. برخی از آنها را شخصا می شناسم و برخی از آنها روی من تاثیر گذاشته اند و برخی را هم تحسین می کنم. اما من نمی خواهم هیچکدام از آنها را بالا ببرم. پوستر یک نوع دموکراتیک از هنر است و ولزومی ندارد که ما از یک سبک و شخص خاصی در طراحی پوستر تقلید کنیم.

گفت وگو و ترجمه از:  مقداد شیرعلی



5 thoughts on “پیام یک پوستر خوب، نمی‌تواند با لغات تفسیر شود / گفت‌وگوی اختصاصی با طراح برجسته مجارستانی: اشتفان اُروش”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.